Сібір хандығы (XV-XVI ғғ. соңы)
📑 5 slides
👁 4 views
📅 3/1/2026
Кіріспе және жалпы ақпарат
Сібір хандығы XV ғасырдың соңында құрылды, негізін Тайбуға әулеті қалады.
2
Құрылуы және билік құрылымы
- Сібір хандығы Қыпшақ даласының құрамында пайда болды.
- Билік хандар мен тайпа басшылары арасында бөлінген.
- Діни ықпал ислам болды, бірақ шаманизм де сақталды.
- Экономика негізінен аңшылық, сауда және жергілікті салықтарға негізделді.
3
Ішкі саяси тарихы
- Хандықта тақ үшін күрестер жиі болды (айрықша Едігер мен Бекбұлат арасында).
- 1563 жылы Күшім хан билікке келіп, Орта Азиямен байланысты нығайтты.
- Ондаған жылдар бойы Орда жүйесінде билік үшін күрестер жалғасты.
- Хандықтағы тайпалар арасында ынтымақтастық пен қайшылықтар бір мезгілде болды.
4
Сыртқы саясат және құлауы
- Сібір хандығы Ресей патшалығымен жиі соғысты (айрықша 1580-1590 жж.).
- 1582 жылы Ермак әскерлерінің шабуылы хандықты әлсіретті.
- 1598 жылы Күшім ханның өлімінен кейін хандық ресми түрде құлады.
- Ресейдің отарлауы нәтижесінде аймақ толық бағындырылды.
5
Қорытынды және мұрасы
- Сібір хандығы Орта Азия тарихында маңызды рөл атқарды.
- Оның құлауы Ресейдің Шығысқа экспансиясын жеделдетті.
- Хандық мәдениеті қазіргі татар және басқа түркі халықтарында сақталған.
- Тарихшылар хандықтың рөлін зерттеуде жалғастырады.
1 / 5