Meyoz: hujayra bo‘linishi va irsiy xilma-xillik

📑 5 slides 👁 3 views 📅 10/9/2026
0.0 (0 ratings)

Meyoz nima?

Meyoz — jinsiy hujayralar hosil bo‘lishida qatnashadigan maxsus bo‘linish jarayoni.

Meyoz nima?
2

Meyoz I: xromosomalar ajralishi

  • Meyoz I boshlanishidan oldin DNK ko‘payadi va har bir xromosoma ikki singil xromatiddan iborat bo‘ladi.
  • Profazada gomologik xromosomalar juftlashib, ayrim qismlarini almashadi; bu krossingover deyiladi.
  • Metafazada juft xromosomalar hujayra markazida tasodifiy tartibda joylashadi.
  • Anafazada gomologik xromosomalar qarama-qarshi qutblarga ketib, ikki hujayra shakllanishiga olib keladi.
Meyoz I: xromosomalar ajralishi
3

Meyoz II: xromatidlar ajralishi

  • Meyoz I dan keyin hosil bo‘lgan ikki hujayra meyoz II ga kiradi; bu bosqichdan oldin DNK qayta ko‘paymaydi.
  • Xromosomalar hujayralarning markaziy qismida bir qator bo‘lib joylashadi.
  • Har bir xromosomaning singil xromatidlari ajralib, qarama-qarshi qutblarga siljiydi.
  • Bo‘linish yakunida jami to‘rtta gaploid hujayra hosil bo‘ladi, ularning har birida xromosomaning bittadan nusxasi bo‘ladi.
Meyoz II: xromatidlar ajralishi
4

Irsiy xilma-xillik qanday paydo bo‘ladi?

  • Krossingoverda gomologik xromosomalar DNK qismlarini almashib, yangi gen birikmalarini hosil qiladi.
  • Gomologik juftlarning metafazada tasodifiy joylashishi xromosomalar aralashmasini yuzaga keltiradi.
  • Shu sababli bir ota-onadan hosil bo‘lgan gametalar ham genetik jihatdan bir-biridan farq qiladi.
  • Urug‘lanishda turli gametalar qo‘shilishi avlodlardagi genetik xilma-xillikni yanada oshiradi.
Irsiy xilma-xillik qanday paydo bo‘ladi?
5

Xulosa: meyozning ahamiyati

  • Meyoz jinsiy ko‘payish uchun zarur bo‘lgan tuxum hujayra va spermatozoidlarni hosil qiladi.
  • Xromosomalar sonining yarmiga kamayishi urug‘lanishdan keyin turga xos sonning saqlanishiga yordam beradi.
  • Krossingover va tasodifiy taqsimlanish genetik xilma-xillikning muhim manbalaridir.
  • Asosiy ketma-ketlikni eslab qoling: DNK ko‘payadi, hujayra ikki marta bo‘linadi va to‘rtta gaploid hujayra hosil bo‘ladi.
Xulosa: meyozning ahamiyati
1 / 5