Biến dị phong phú và phép lai phân tích

📑 5 slides 👁 2 views 📅 10/10/2026
1.0 (1 ratings)

Vì sao biến dị phong phú?

Sinh sản hữu tính kết hợp vật chất di truyền từ hai bố mẹ, tạo nhiều tổ hợp gene khác nhau ở đời con.

Vì sao biến dị phong phú?
2

Hai tính trạng và phép lai

  • Gene A quy định lông đen trội hoàn toàn so với allele a quy định lông trắng; gene B quy định lông xoăn.
  • Allele B quy định lông xoăn trội hoàn toàn so với b quy định lông thẳng; hai gene nằm trên NST thường.
  • Hai gene phân li độc lập; nòi đen, xoăn thuần chủng có kiểu gene AABB, còn nòi trắng, thẳng là aabb.
  • Lai hai nòi tạo F1 đồng nhất AaBb, đều biểu hiện lông đen và xoăn do cả A và B trội hoàn toàn.
Hai tính trạng và phép lai
3

F1 tạo giao tử như thế nào?

  • Cá thể F1 có kiểu gene AaBb; mỗi lần giảm phân, allele A hoặc a đi cùng B hoặc b độc lập.
  • F1 tạo bốn loại giao tử AB, Ab, aB và ab với tỉ lệ bằng nhau, mỗi loại chiếm 25%.
  • Lai phân tích là cho cá thể cần xác định kiểu gene lai với cá thể đồng hợp lặn aabb.
  • Cá thể aabb chỉ tạo giao tử ab, nên kiểu gene đời con phản ánh trực tiếp bốn loại giao tử của F1.
F1 tạo giao tử như thế nào?
4

Kết quả lai phân tích

  • Phép lai là AaBb × aabb; giao tử F1 gồm AB, Ab, aB, ab, còn cá thể kiểm tra chỉ tạo ab.
  • Bốn kiểu gene đời con là AaBb, Aabb, aaBb và aabb, mỗi kiểu chiếm 1/4 tổng số con.
  • Kiểu hình tương ứng gồm đen, xoăn; đen, thẳng; trắng, xoăn; trắng, thẳng theo tỉ lệ 1:1:1:1.
  • Tỉ lệ này dựa trên phân li độc lập và số lượng con đủ lớn; từng lứa thực tế có thể lệch do ngẫu nhiên.
Kết quả lai phân tích
5

Kết luận: tổ hợp tạo đa dạng

  • Sinh sản hữu tính tạo biến dị phong phú nhờ giảm phân, thụ tinh ngẫu nhiên và sự kết hợp allele từ bố mẹ.
  • Trong bài toán, AABB × aabb tạo F1 AaBb; phép lai AaBb × aabb cho bốn kiểu hình ngang nhau.
  • Tỉ lệ 1:1:1:1 là dấu hiệu điển hình của phép lai phân tích hai cặp gene phân li độc lập.
  • Có thể dùng phép lai phân tích để nhận biết các giao tử và kiểm tra giả thuyết về cách di truyền tính trạng.
Kết luận: tổ hợp tạo đa dạng
1 / 5